Is dat huis nou nog niet leeg?

Ik hoor het je denken: “Is dat huis nou nog niet leeg?”

Nee.

En geloof me: ik had ook liever gehad dat ik kon zeggen dat het klaar was.

Mijn moeder overleed op 30 juni. En daarna begint er iets waar je vooraf eigenlijk nooit bij stilstaat. Naast het verdriet, de uitvaart en alles wat geregeld moet worden, blijft er namelijk ook gewoon een heel leven achter. In een huis. Kleding in de kast. Haar jas nog aan de kapstok. Servies in de keuken. Foto’s in lades. Papieren waarvan je geen idee hebt of ze belangrijk zijn. Spullen die zonder haar ineens gewoon spullen zijn geworden — en tegelijkertijd soms juist helemaal niet.

En dat moet allemaal weg. Dat klinkt zo eenvoudig. Je begint gewoon ergens. Je pakt een doos. Je maakt een kast open. Bewaren, weggooien, weggeven. Volgende kast. Was het maar zo. Want tussen die spullen zitten dingen waar ik zonder nadenken afscheid van kan nemen. Dingen waarbij ik hardop denk: mam, waarom had je dit überhaupt? En gelukkig zijn er ook momenten waarop ik kan lachen om wat ik tegenkom. Want echt, de Action is er niks bij.

Maar er zijn ook dingen waarbij ik ineens stilsta. Een handschrift. Een foto die ik nog nooit heb gezien. Iets wat ik haar honderd keer heb zien gebruiken. Een kledingstuk waarin ik haar zo voor me zie. Ons laatste bonnetje van de Mac Donalds. En dan sta je daar. Met iets in je handen dat voor een ander waarschijnlijk rechtstreeks in een vuilniszak zou verdwijnen, terwijl ik ineens weer even mn moeder zie.

Dus nee, zo’n huis ruim je niet op zoals je de zolder opruimt. Daar komt bij dat het leven ondertussen gewoon doorgaat. De kinderen moeten naar school en sport. De winkel is er. Tegelpraat is er. Mijn eigen huis produceert op wonderbaarlijke wijze iedere dag opnieuw was en rommel.

En toen overleed, nog geen tien weken na mijn moeder, ook tante Mia.

Mijn moeder en zij waren ontzettend close. Mijn moeder was haar alles. Aan het sterfbed van tante heb ik gevraagd of ze haar de groetjes wou doen en heel veel kusjes. Een mooie gedachte, maar ik had eerlijk gezegd liever gehad dat daar nog een poosje tussen hadden gezeten.

Opnieuw afscheid nemen. Opnieuw een uitvaart regelen. Opnieuw een leven dat stopt, terwijl alles eromheen gewoon doorgaat. Het verschil is wel dat een kamer in een zorginstelling binnen 5 werkdagen leeg moet. Ergens snap ik het wel, want mensen op de wachtlijst, maar jeetje. 

Dus ondertussen staat dat huis van mijn moeder er nog. Niet onaangeraakt. Er gebeurt echt wel wat. Kast voor kast. Doos voor doos. Steeds een stukje verder. Maar ik merk dat er blijkbaar ergens een ongeschreven termijn bestaat waarbinnen je na het overlijden van je moeder geacht wordt haar complete leven netjes te hebben uitgezocht. Die memo heb ik gemist. Misschien omdat ik ondertussen vooral bezig ben met proberen te bevatten dat ze er überhaupt niet meer is.

Het gekke is dat een leeg huis uiteindelijk het doel is. Maar dat ik tegelijkertijd helemaal niet uitkijk naar het moment waarop het zover is. Want nu loop ik haar huis nog binnen en zie ik haar nog overal. Straks zijn de kasten leeg. De muren kaal. De spullen weg. En dan is het geen huis van mijn moeder meer. Dan is het gewoon een leeg huis.

Dus nee. Het huis is nog niet leeg. Het komt wel. Alleen op m’n eigen tempo. Want het gaat uiteindelijk niet om het leeghalen van een huis. Het is stukje voor stukje afscheid nemen van het leven dat erin zat. En daar neem ik liever iets te veel tijd voor dan één dag te weinig.

Ps: mocht er iemand nog dringende behoefte hebben aan een nietmachine, of 14, van die viltjes voor onder je meubels in alle soorten, maten en kleuren, een goeie voorraad plakband, diverse gereedschappen, lampen, batterijen (zelfs die volgens mij niet eens meer worden gemaakt), verlengsnoeren of blokken zeep voor in je kledingkast; slide in de dm 🩷